Um upplýsingarétt hins skráða
1. Almennt
2. Í hvaða tilgangi upplýsingarnar eru unnar
3. Hver fær, hefur fengið eða mun fá þessar upplýsingar
4. Hvaðan upplýsingarnar koma
5. Hvaða öryggisráðstafanir eru viðhafðar, enda skerði það ekki öryggi vinnslunnar
Þessum spurningum verður þú að beina til ábyrgðaraðila vinnslunnar. Ef hann neitar þér um þessar upplýsingar getur þú kvartað til Persónuverndar.
Þegar þú hefur fengið svör við spurningum þínum kann að vera að eitthvað óeðlilegt komi í ljós, t.d. að óviðkomandi aðilar hafi fengið aðgang að trúnaðarupplýsingum eða að öryggi sé ábótavant. Þá getur þú sent okkur hjá Persónuvernd erindi og við könnum málið. Hér má finna yfirlit yfir nokkur atriði sem vert er að hafa í huga.
2. Takmarkanir á upplýsingarétti
Þrátt fyrir að upplýsingaréttur hins skráða sé meginreglan er hann ekki án takmarkana. Hann gildir ekki þegar:
-
Þær upplýsingar sem um ræðir eru eingöngu notaðar til tölfræðivinnslu eða vísindarannsókna og vinnsla þeirra hefur ekki bein áhrif á hagsmuni þína
-
Hagsmunir þínir af vitneskjunni þykja eiga að víkja fyrir hagsmunum annarra eða þínum eigin, t.d. vegna heilsufars. Þetta metur ábyrgðaraðili vinnslunnar, en ef þú sættir þig ekki við niðurstöðu hans getur þú kvartað til Persónuverndar sem þá tekur afstöðu til þess hvort þetta mat standist.
-
Upplýsingarnar sem um ræðir eru undanþegnar aðgangi samkvæmt upplýsinga- eða stjórnsýslulögum. Hið sama gildir um vinnuskjöl og sambærileg gögn annarra ábyrgðaraðila en stjórnvalda. Þú getur þó óskað eftir greinargerð um efnislegt innihald gagnanna, útdráttar eða annars konar samantektar ef þú getur ekki kynnt þér staðreyndir málsins með öðrum hætti.
Sá sem sætt hefur rafrænni vöktun á rétt að á að fá að skoða gögn sem verða til um hann við vöktunina, s.s. hlusta á hljóðupptökur og skoða myndskeið, ef framangreindar takmarkanir þykja ekki eiga við. Ef beiðni þinni um slíkt er hafnað geturðu kvartað til Persónuverndar.
Samkvæmt reglum um rafræna vöktun er að meginreglu óheimilt er að varðveita efni sem safnast við rafræna vöktun lengur en í 90 daga. Augljóslega væri það bagalegt ef ábyrgðaraðili gæti komið sér undan því að veita hinum skráða aðgang að myndefni með því að eyða því á meðan kvörtun er til meðferðar hjá Persónuverndar. Þess vegna getur Persónuvernd lagt fyrir ábyrgðaraðila að varðveita efni þar til niðurstaða liggur fyrir.
Persónuupplýsingar hjá lögreglu
Upplýsingaréttur hins skráða er nokkuð þrengri þegar um er að ræða persónuupplýsingar sem lögreglan vinnur með. Um hann gilda ekki ákvæði laga um persónuvernd, heldur reglugerð um meðferð persónuupplýsinga hjá lögreglu.
Þú átt rétt á að fá vitneskju um
1. Hvaða upplýsingar er eða hefur verið unnið með um þig
2. Í hvaða tilgangi upplýsingarnar eru unnar
3. Hver fær, hefur fengið eða mun fá upplýsingar um þig
Þessar upplýsingar skulu veittar skriflega ef óskað er eftir því. Erindið skal afgreitt svo fljótt sem verða má og ekki síðar en innan mánaðar frá móttöku þess. Rannsóknarhagsmunir geta þó leitt til þess að hinn skráði eigi ekki rétt á upplýsingum eða ef nauðsynlegt er að vernda hinn skráða sjálfan eða frelsi og réttindi annarra.
Ef þú óskar eftir upplýsingum um sjálfan þig frá lögreglu en færð synjun áttu rétt á rökstuðningi, að því marki sem það er unnt án þess að greint verði frá nokkru sem leynt á að fara. Ákvörðun lögreglu um að synja þér um upplýsingar geturðu kært til dómsmálaráðuneytisins.
Schengen upplýsingakerfið
Þeir sem skráðir eru í Schengen upplýsingakerfið eiga rétt á að fá vitneskju um skráðar upplýsingar um sig í kerfinu nema nauðsynlegt sé að halda upplýsingunum leyndum til að ná markmiði því sem stefnt er að með skráningunni eða vegna hagsmuna annarra. Auk þess á hinn skráði ekki rétt á upplýsingum um sig þegar upplýsingarnar eru skráðar til að eftirlit sé haft með honum með leynd.
Beiðni um aðgang að upplýsingum skal beina til ríkislögreglustjórans. SIRENE skrifstofa embættisins tekur afstöðu til beiðninnar. Ef henni er synjað má kæra þá ákvörðun til dómsmálaráðuneytisins.
Á heimasíðu Sameiginlegu efitrlitsstofnunar Schengen, JSA, má finna leiðbeiningar um hvernig skal snúa sér um rétt til aðgangs í öðrum Schengen-ríkjum.
Sjúkraskrár
Sjúklingur á rétt á að sjá sjúkraskrá sína í heild eða að hluta og taka af henni afrit. Tvenns konar undantekningar eru á þessum rétti:
-
Ef upplýsingar í sjúkraskrá eru hafðar eftir öðrum en sjúklingnum sjálfum eða heilbrigðisstarfsmanni verður sá sem veitti upplýsingarnar að samþykkja að sjúklingurinn fái að sjá þær. Ef sá sem upplýsingarnar veitti er látinn, horfinn eða neitar að veita samþykki sitt á óréttmætum grundvelli getur landlæknir ákveðið að sjúklingurinn skuli fá aðgang að upplýsingunum.
-
Ef læknir telur að það þjóni ekki hagsmunum sjúklings að fá afrit af sjúkraskránni vísar hann beiðni sjúklingsins til landlæknis. Landlæknir tekur ákvörðun um hvort afrit skuli afhent innan átta vikna. Synjun má kæra til heilbrigðisráðuneytisins.