Úrskurður Persónuverndar í máli er varðar vinnslu persónuupplýsinga vegna könnunar Alcan á Íslandi
Hinn 5. október sl. komst Persónuvernd að niðurstöðu í máli er varðar vinnslu persónuupplýsinga í tengslum við könnun Alcan á Íslandi hf. á afstöðu Hafnfirðinga til stækkunar álversins í Straumsvík.
Tildrög málsins voru þau að Persónuvernd bárust símtöl frá starfsmönnum Alcan á Íslandi hf. (hér eftir nefnt Alcan). Þeir greindu frá því að starfsmenn félagsins hefðu fengið tilmæli um að safna upplýsingum um a.m.k. 10 nágranna sína eða vini, þ.e. um skoðanir þeirra á fyrirhugaðri stækkun álversins í Straumsvík. Að eigin sögn vildu mennirnir ekki leggja inn erindi í sínu nafni af ótta við uppsögn.
Í framhaldinu, hinn 15. mars, hafði Persónuvernd samband við framkvæmdastjóra hjá Alcan og óskaði upplýsinga um málið. Hann skýrði frá því að starfsmönnum hefði verið boðið að hringja í vini og ættingja, spyrja um afstöðu þeirra til stækkunar og skrá svörin í tiltekið upplýsingakerfi. Kvað hann Alcan hafa fengið aðgang að umræddu kerfi fyrir milligöngu almannatengslafyrirtækis. Sú skrá sem lögð væri til grundvallar úthringinga væri kjörskráin í Hafnarfirði. Einnig kom fram að starfsmönnum hefði ekki verið leiðbeint sérstaklega um að upplýsa viðmælendur sína um að svör þeirra yrðu skráð.
Þetta þótti gefa tilefni til frekari athugunar og var m.a. leitað skriflegra skýringa og farið í vettvangsheimsókn á starfsstöð Alcan í Straumsvík.
Í málinu liggur fyrir að á tímabilinu 10. – 15. mars 2007 voru svör einstaklinga rekjanleg og að viðmælendur voru ekki upplýstir um að svör þeirra yrðu skráð niður. Alcan hefur hins vegar sagt að eftir þann tíma hafi upplýsingarnar verið gerðar ópersónugreinanlegar. Það reyndist ekki unnt að staðreyna þar sem vinnsluaðili Alcan hafði þegar eytt gögnum úr kerfinu þegar Persónuvernd fékk aðgang að því.
Í niðurstöðu Persónuverndar kemur fram að skv. 1. tölul. 1. mgr. 7. gr. laga um persónuvernd skuli persónuupplýsingar unnar með sanngjörnum, málefnalegum og lögmætum hætti og að ef vinnsla persónuupplýsinga eigi að vera með sanngjörnum hætti verði hinn skráði að geta fengið vitneskju um að skráning persónuupplýsinga og önnur vinnsla fari fram. Í þessu felist því skilyrði um ákveðinn fyrirsjáanleika og gagnsæi skráningar og vinnslu persónuupplýsinga. Meðal annars beri að veita fræðslu um það hver standi fyrir öflun upplýsinga, í hvaða tilgangi, hvað sé skráð og hvernig varðveislu sé hagað.
Þetta ákvæði sé í nánum tengslum við 20. gr. laganna sem fjallar um fræðsluskyldu þegar afla skal upplýsinga hjá hinum skráða sjálfum. Þar er kveðið á um að fræða skuli hinn skráða um nánar tiltekin atriði, þ. á m. upplýsingar að því marki sem þær séu nauðsynlegar, með hliðsjón af þeim sérstöku aðstæðum sem ríki við vinnslu upplýsinganna, svo hann geti gætt hagsmuna sinna. Þetta felur í sér jákvæða athafnaskyldu sem hvílir á ábyrgðaraðila vinnslunnar. Í málinu liggi fyrir að Alcan hafi ekki gert ráðstafanir til þess að tryggja að menn fengju fræðslu og því hafi söfnun Alcan á upplýsingum um skoðanir einstakra íbúa í Hafnarfirði brotið í bága við ákvæði laga um persónuvernd.