Athugasemdir Persónuverndar við frumvarp til laga um Hagstofu Íslands

Föstudaginn 23. nóvember 2007 var mætt af hálfu Persónuverndar á fund allsherjarnefndar Alþingis til að fara yfir afstöðu stofnunarinnar til frumvarps til laga um Hagstofu Íslands. Áður höfðu verið veittar tvær skriflegar umsagnir varðandi frumvarpið, dags. 2. og 23. nóvember 2007.

Á fundinum kom sú afstaða Persónuverndar fram að ekki væri ástæða til athugasemda við þá meginnálgun frumvarpsins að upplýsinga yrði að sem mestu leyfi aflað úr opinberum skrám. Leit Persónuvernd þá til þess að slík aðferð við upplýsingaöflun er í samræmi við það sem almennt tíðkast í ríkjum Evrópu.

Í 13. gr. frumvarpsins er gert ráð fyrir að Hagstofa Íslands megi afhenda viðkvæmar persónuupplýsingar til nota við vísindarannsóknir á heilbrigðissviði að því gefnu að fullnægt sé skilyrðum 1. mgr. 9. gr. laga nr. 77/2000 um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga. Persónuvernd benti á að af lagatæknilegum ástæðum væri eðlilegra að vísa til einhvers af skilyrðum 9. gr., en nægilegt er að einu þeirra sé fullnægt svo að vinnsla viðkvæmra persónuupplýsinga sé heimil. Þá taldi Persónuvernd af sömu ástæðum að eðlilegra væri að vísa til 9. gr. í heild sinni fremur en eingöngu 1. mgr., enda skiptir 3. mgr. 9. gr. einnig máli í tengslum við heimild til vinnslu viðkvæmra persónuupplýsinga.

Einnig er gert ráð fyrir því í 13. gr. frumvarpsins að þegar viðkvæmar persónuupplýsingar eru afhentar til nota við vísindarannsóknir skuli þeim eytt að rannsókn lokinni. Persónuvernd lagði til viðbót við ákvæðið þess efnis að ávallt yrði að tilgreina einhvern ákveðinn frest til eyðingar upplýsinga fremur en að miða almennt við lok rannsóknar.

Að auki var lögð til ný 10. gr. þar sem vísað yrði til laga nr. 77/2000 um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga og tekið fram að við samkeyrslur með stoð í 9. gr. frumvarpsins skyldi gætt viðeigandi öryggis, þ. á m. með dulkóðun persónuauðkenna þar sem slíkt væri nauðsynlegt. Þau ákvæði frumvarpsins, sem kæmu á eftir 10. gr., fengju þá ný greinarnúmer (framangreind ákvæði 13. gr. yrðu til dæmis í 14. gr.).

Lýst var yfir ánægju með ákvæði III. kafla frumvarpsins um trúnað við hagskýrslugerð, en þar er m.a. mælt fyrir um skyldu til að tryggja að hagskýrslur hafi ekki að geyma persónugreinanlegar upplýsingar; að persónuupplýsingum, sem unnið er með við hagskýrslugerð, skuli eytt að vissum tíma liðnum; og að þagnarskylda hvíli á Hagstofunni og starfsmönnum hennar um slíkar upplýsingar.

Sérstaklega var tekið fram á fundinum að Persónuvernd telur frumvarpið ekki hafa að geyma heimild til öflunar viðkvæmra persónuupplýsinga, enda verða ákvæði laga um slíka upplýsingaöflun að vera mjög skýr. Í 5. og 6. mgr. 10. laga nr. 61/1998 um dánarvottorð, krufningar o.fl. er hins vegar að finna heimild til handa Hagstofunni til öflunar og vinnslu slíkra upplýsinga, þ.e. um að dánarvottorð skuli send henni og varðveitt þar.

Að lokum var vikið að því að telja mætti mjög æskilegt – og jafnvel nauðsynlegt – að í nýjum lögum um Hagstofu Íslands yrði talið upp hvaða persónuupplýsinga Hagstofan hefði heimild til að afla. Þetta væri sérlega brýnt þar eð í frumvarpi til laganna (15. gr.) er gert ráð fyrir að það varði dagsektum að afhenda ekki umbeðnar upplýsingar. Í þessu sambandi vísaði Persónuvernd til þess að í dönskum lögum er að finna mjög nákvæmlega upptalningu á því hvaða upplýsinga danska Hagstofan má afla.

Umsögn Persónuverndar frá 2. nóvember 2007

Umsögn Persónuverndar frá 23. nóvember 2007